PRZEPISY PRAWA UNII EUROPEJSKIEJ I



PRAWA MIĘDZYNARODOWEGO

PRZEPISY UE

Unia Europejska podjęła działania na rzecz ofiar przestępstw dopiero pod koniec lat 90. XX w., a więc wówczas, gdy ich zasadnicze kierunki i cele zostały już wyznaczone innymi dokumentami międzynarodowymi. Jak wskazano w Preambule pierwszego unijnego dokumentu poświęconego tym kwestiom, jakim była decyzja ramowa Rady 2001/220/WSiSW z dnia 15 marca 2001 r. w sprawie pozycji ofiar w postępowaniu karnym, było to następstwem wdrażania postanowień Traktatu z Amsterdamu zmieniającego Traktat o Unii Europejskiej, traktaty ustanawiające Wspólnoty Europejskie i niektóre związane z nimi akty w przestrzeni wolności, bezpieczeństwa i sprawiedliwości. Stwierdzono, że należy wypracować normy minimalne ochrony ofiar przestępstw dotyczące w szczególności ich dostępu do wymiaru sprawiedliwości, prawa do odszkodowania oraz zwrotu kosztów poniesionych w związku z udziałem w postępowaniu karnym. Celem, jaki miał zostać osiągnięty dzięki temu aktowi prawnemu, było doprowadzenie do zbliżenia regulacji prawnych poszczególnych państw członkowskich w stopniu zapewniającym ofiarom jednakowo wysoki stopień ochrony w każdym z nich. Założono, że do potrzeb ofiar należy się odnieść w sposób wszechstronny i skoordynowany oraz nieograniczający się do ochrony ich interesów jedynie w trakcie postępowania karnego, lecz również przed jego wszczęciem i po jego zakończeniu. Podkreślono, że zbliżone powinny zostać przede wszystkim zasady i praktyki dotyczące pozycji i podstawowych praw ofiar, w tym zwłaszcza ich prawa do poszanowania godności, prawa do dostarczania i otrzymywania informacji, prawa do rozumienia i bycia rozumianym, prawa do ochrony oraz prawa do odszkodowania. Duże znaczenie przywiązywała ona ponadto do zaangażowania w zajmowanie się ofirami przestępstw wyspecjalizowanych usług wspierania ofiar oraz odpowiedniego szkolenia osób świadczących takie usługi. Polska jako członek społeczności międzynarodowej jest stroną całego szeregu traktatów regulujących prawa i wolności człowieka. O ile system ochrony tych praw uregulowany w europejskiej Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności i jej protokołach dodatkowych jest w Polsce dość dobrze znany i wszechstronnie opisany, o tyle tzw. system uniwersalny, czyli ten, który kształtuje się w ramach Organizacji Narodów Zjednoczonych, jest znacznie mniej popularny. Stosunkowo rzadko odwołują się do niego sądy w swoich wyrokach, niezbyt często jest on przedmiotem analiz doktryny. Tymczasem również ten system wywiera wpływ na zakres normatywnej ochrony praw i wolności człowieka w polskim systemie prawa i powinien być nie tylko dobrze znany ale i stosowany.

Z mojego doświadczenia wynika, że pełnomocnicy niechętnie powołują się na dokumenty prawa międzynarodowego regulujące prawa człowieka i obywatela oraz postępowanie w sprawach karnych, co należy poczytać za rażący błąd. Akta prawa UE są niezmiernie ważne, chociażby z uwagi na fakt, iż są one podstawą do dalszego postępowania na gruncie międzynarodowym. Warto się na nie powołać w pismach na każdym szczeblu i etapie postępowania, bowiem potem są one niezbędne do wniesienia skarg do ETPCz, TSUE, ERPO, EIOD czy innych instytucji międzynarodowych.

Z perspektywy kilku lat, zdobytego wykształcenia oraz doświadczenia widzę brak wiedzy, umiejętności lub po prostu chęci w pismach reprezentujących mnie pełnomocników z wyboru, którzy obiecywali efekt i zapewniali pełen profesjonalizm przed pobraniem wynagrodzenia. Rezultat ich pracy można przeczytać w poszczególnych działach, jak się okazuje nie zawsze idzie w parze z kwotą wynagrodzenia i reklamą. Z tego powodu, bazując na własnych błędach, namawiam wszystkich do szczegółowej kontroli, upominania, pisania, przypominania pełnomocnikom, iż działają na korzyść klienta i w jego imieniu, z wykorzystaniem wszystkich możliwości prawnych, a nie tylko piszą hurtowo jedno z wielu pism z nagłówkiem kancelarii, za które pobrali wynagrodzenie według cennika. Pamiętaj, Twój pełnomocnik na obowiązek pełnego informowania Cię i współdziałania razem z Tobą!


PAMIĘTAJ!

POWOŁYWANIE SIĘ NA PRZEPISY PRAWA MIĘDZYNARODOWEGO JEST NIEZBĘDNE I KLUCZOWE DO PODJĘCIA DALSZYCH KROKÓW

 

Akta Prawa UE i Międzynarodowego:

1. Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady 2012/29/UE ustanawiająca normy minimalne w zakresie praw, wsparcia i ochrony ofiar przestępstw oraz zastępująca decyzję ramową Rady 2001/220/WSiSW. - Dz. Urz. UE L 315 z 14.11.2012, s.57

2. EKPCz - Europejska Konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzona w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r., zmieniona następnie Protokołami 3, 5 i 8 oraz uzupełniona Protokołem nr 2 - Dz. U. z 1993 r. Nr 61, poz. 284 z późn. zm.

3. KPP - Karta Praw Podstawowych Unii Europejskiej - Dz. Urz. UE C 303 z 14.12.2007, s. 1, z późn. zm.

4. MPPOiP - Międzynarodowy Pakt Praw Obywatelskich (Osobistych) i Politycznych otwarty do podpisu w Nowym Jorku dnia 19 grudnia 1966 r. - Dz. U. z 1977 r. Nr 38, poz. 167, załącznik)

5.  PDPCz - Powszechna Deklaracja Praw Człowieka uchwalona w Paryżu dnia 10 grudnia 1948 r.