SKARGA NA PRZEWLEKŁOŚĆ 


SKARGA NA PRZEWLEKŁOŚĆ 

W POSTĘPOWANIU PRZYGOTOWAWCZYM / SĄDOWYM


Odpowiedzialność władzy publicznej za niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie rozciąga się również na opieszałe funkcjonowanie organów ścigania oraz sądów, naruszające prawo jednostki do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Stwierdzenie przewlekłości postępowania umożliwia sądowe dochodzenie naprawienia szkody z niej wynikłej. Odpowiedzialność Skarbu Państwa i jednostek samorządu terytorialnego wynika nie tylko z art. 417 i n. Kodeksu cywilnego ale również z szeregu innych ustaw. Jedną z nich jest ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki z 17 czerwca 2004 r.


Poniższa grafika w jasny i przejrzysty sposób pokazuje co zrobić i jak skutecznie wnieść skargę. Nie podano daty sporządzenia/ opracowania ulotki, należy mieć na względzie, iż niektóre informacje uległy zmianie, tak więc opłata za wniesienie skargi obecnie wynosi 200 zł. (a nie jak podano w ulotce 100 zł.):


Skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przewiduje ustawa z dnia 17 czerwca 2004 roku (Dz. U. Nr 179 poz. 1843). Pozwala ona stronie wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu sądowym, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania. Pełna treść ustawy dostępna jest na stronie Internetowego Systemu Aktów Prawnych (ISAP).


Czym jest przewlekłość postępowania?
Zgodnie z ustawą przewlekłość postępowania zachodzi, gdy:

  • postępowanie to trwa dłużej, niż to konieczne dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które są istotne dla rozstrzygnięcia sprawy,

  • postępowanie trwa dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego.

Kto może wnieść skargę?

Uprawnionym do wniesienia skargi jest:

  • w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe – strona,
  • w postępowaniu w sprawach o wykroczenia – strona,
  • w postępowaniu w przedmiocie odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary - strona lub wnioskodawca,
  • w postępowaniu karnym - strona oraz pokrzywdzony, nawet jeśli nie jest stroną,
  • w postępowaniu cywilnym - strona, interwenient uboczny i uczestnik postępowania,
  • w postępowaniu egzekucyjnym oraz w innym postępowaniu dotyczącym wykonania orzeczenia sądowego - strona oraz inna osoba realizująca swoje uprawnienia w tym postępowaniu.
Gdzie skierować skargę?

Miejsce wniesienia skargi:

  • sądem właściwym do rozpoznania skargi jest sąd przełożony nad sądem, przed którym toczy się postępowanie,
  • jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem rejonowym i sądem okręgowym - właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny,
  • jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem okręgowym i sądem apelacyjnym - właściwy do jej rozpoznania w całości jest sąd apelacyjny,
  • jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym - właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy,
  • sądem właściwym do rozpoznania skargi dotyczącej przewlekłości postępowania egzekucyjnego lub innego postępowania dotyczącego wykonania orzeczenia sądowego jest sąd okręgowy, w którego okręgu prowadzona jest egzekucja lub wykonywane są inne czynności, a gdy egzekucja lub inne postępowanie dotyczące wykonania orzeczenia sądowego prowadzone jest w dwu lub więcej okręgach - sąd, w okręgu którego dokonano pierwszej czynności,
  • jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przygotowawczego, właściwy do jej rozpoznania jest sąd przełożony nad sądem, który byłby właściwy rzeczowo do rozpoznania sprawy.

Skutecznie skargę można wnieść tylko w czasie trwania postępowania (nie po jego zakończeniu)!

Termin wniesienia skargi:

  • skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie.

Wymogi formalne skargi.

Skarga musi spełniać wymogi pisma procesowego tzn. zawierać:

  • określenie sądu, do którego jest kierowana,
  • imię i nazwisko lub nazwę skarżącego, jego przedstawicieli ustawowych i pełnomocników,
  • określenie rodzaju pisma jako na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki,
  • datę i podpis skarżącego albo jego przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika,
  • wymienienie załączników.

Ponadto skarga musi zawierać:

  • żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie, której skarga dotyczy,
  • przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie.

Skarga może też zawierać żądanie wydania sądowi rozpoznającemu sprawę zalecenia podjęcia w wyznaczonym terminie odpowiednich czynności oraz zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej.


Opłata.
Skarga podlega stałej opłacie w wysokości 200 złotych. Jeśli wniosło ją kilka osób, każda z nich uiszcza opłatę oddzielnie. Zwolnienie od opłaty możliwe jest o ile przewidują to przepisy procedury, na gruncie której toczy się postępowanie. Jeżeli więc skarga dotyczy prawa cywilnego i strona zwolniona jest od kosztów sądowych z ustawy (np. w sprawach z zakresu prawa pracy) lub została zwolniona przez sąd, będzie również zwolniona z tej opłaty. Można również złożyć wniosek o zwolnienie od opłaty. Procedura karna nie przewiduje wcześniejszego zwolnienia z kosztów sądowych. W razie uwzględnienia skargi na przewlekłość postępowania opłata podlega zwrotowi.


Postępowanie w przedmiocie skargi.
Rozstrzygnięcie skargi:
  • sąd wydaje orzeczenie w przedmiocie skargi w terminie 2 miesięcy od daty jej złożenia, skargę niezasadną sąd oddala,
  • uwzględniając skargę, sąd stwierdza, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania,
  • na żądanie skarżącego lub z urzędu sąd może zlecić podjęcie przez sąd rozpoznający sprawę co do istoty albo przez prokuratora prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze odpowiednich czynności w wyznaczonym terminie – zalecenia nie mogą wkraczać w zakres oceny faktycznej i prawnej sprawy,
  • na żądanie skarżącego sąd uwzględniając skargę może przyznać od Skarbu Państwa, a w przypadku skargi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez komornika – od komornika, sumę pieniężną w wysokości od 2 tysięcy złotych do 20 tysięcy złotych,
  • strona, której skargę uwzględniono może dochodzić naprawienia szkody wynikłej ze stwierdzonej przewlekłości od Skarbu Państwa albo solidarnie od Skarbu Państwa i komornika. Postanowienie uwzględniające skargę wiąże sąd w postępowaniu cywilnym o odszkodowanie lub zadośćuczynienie.

Kiedy skierować skargę ponownie?
  • skarżący może wystąpić z nową skargą w tej samej sprawie po upływie 12 miesięcy, a w postępowaniu przygotowawczym, w którym stosowane jest tymczasowe aresztowanie, oraz w sprawie egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego – po upływie 6 miesięcy

Co w przypadku, kiedy postępowanie zostało prawomocnie zakończone, a Ty chcesz dochodzić odszkodowania za przewlekłość prowadzenia sprawy od Skarbu Państwa?

  • strona, która w ogóle nie wniosła skargi na przewlekłość postępowania, może dochodzić na podstawie art. 417 k.c. (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm.) naprawienia szkody wynikłej z przewlekłości, po prawomocnym zakończeniu postępowania co do istoty sprawy.